overprikkeling hulp bij opvoeden ADHD autisme

Overprikkeling of onderprikkeling? Wat is dat?

Je gaat een dagje weg met het gezin, naar het pretpark, even wat anders dan de omgeving van je eigen huis dacht je nog.

Jullie zijn nog nooit naar dit pretpark geweest, best spannend vind je kind. Al die nieuwe attracties. Hoe zouden ze eruit zien? Zullen ze hard gaan? Zou ik er misselijk van kunnen worden? En gaan we daar dan eten mamma of nemen we zelf te eten mee? Hoe lang is het rijden? Allemaal vragen spoken door het hoofd van je kind en het komt maar moeilijk in slaap…

Dan is het zover je gaat erop uit. Je kind stuitert door de kamer van de opwinding, wat zou er allemaal gaan gebeuren vandaag? Of je kind oogt juist lusteloos, vergeetachtig en zit witjes…

Het dagje weg was erg leuk, op wat kleine dingetjes na. Maar ondanks dat merk je aan je kind dat het genoeg is geweest voor vandaag. Je kind ziet rood, reageert bozer dan anders wanneer er iets van hem / haar wordt gevraagd en is moe. Het was me het dagje wel weer…

Na zo’n dag vol indrukken en snelle handelingen heeft je kind een stuk ontspanning nodig om weer wat rustiger in zijn of haar hoofd te worden. De drukte van de dag en alles wat er van je kind werd verwacht kan er voor zorgen dat je kind behoorlijk overprikkeld is geraakt.

Maar wat is eigenlijk Overprikkeling of onderprikkeling?

Je hebt verschillende soorten prikkels:

  • Zicht, gehoor, gevoel, reuk en smaak.
  • Daarnaast heb je ook prikkels mbt proprioceptie > plaats van het lichaam ten opzichte van de ruimte (diepte / afstand / hoogte)
  • Vestibulaire prikkels > Evenwicht & balans.

Bij kinderen die regelmatig last hebben van een “vol hoofd” (ADHD, ADD, autisme, HSP ) zien we dat de stukjes informatie niet goed door de hersenen worden verwerkt. De prikkels komen sterker binnen ( snel overprikkeld) of juist minder goed. Het kind gaat er actief naar op zoek of laat de prikkels over zich heen komen zonder dat er iets gebeurt. (onderprikkeld) We vergelijken het hoofd van een kind nog wel eens met een emmer die overloopt. De hele dag door wordt de emmer gevuld met allerlei prikkels van buitenaf. Op een gegeven moment is de emmer vol en loopt hij over. Met als gevolg een boos, moe, druk, minder geconcentreerd etc. kind.

Als je kijkt naar jouw eigen kind is jouw kind dan eerder “overprikkeld of onderprikkeld?

Overprikkeling of onderprikkeling?

OVERPRIKKELING

  • Gevoel van angst
  • Snel geïrriteerd / boos naar anderen
  • Uitgeput / moe gevoel
  • Ineens heel warm worden / zweten
  • Moeite met inslapen
  • Niet goed meer op je benen kunnen staan
  • Bonkend hart
  • Buikpijn
  • Concentratie / geheugen problemen
  • Gevoel van “kortsluiting” in je hoofd
  • Gespannen spieren / kaken
  • Huilen vanuit het niets
  • Een “verdoofd” gevoel

 

ACTIEVE ONDERPRIKKELING

  • Zoekt prikkels op
  • Druk
  • Uitbundig / chaotisch
  • Vraagt veel aandacht van omgeving
  • Gaat maar door, geen rem
  • Onrustig gevoel van binnen
  • Voelt zich hyper
  • Soms moeite om naar anderen te luisteren
  • Op zoek naar nieuwe prikkels
  • Snel afgeleid
  • Fysiek actief / wiebelen etc
  • Meerdere dingen tegelijk willen doen
  • Moeilijk tot rust / in slaap komen
  • ’s morgens direct wakker > klaar voor actie!

 

PASSIEVE ONDERRPIKKELING:

  • Sloom
  • Je kind maakt zich niet snel druk
  • Mist vaak informatie / dromerig / minder alert.
  • Gevoel achter de feiten aan te lopen
  • Moeilijk te bereiken voor anderen
  • Vind het niet erg als afspraken niet doorgaan
  • Flexibel
  • Makkelijke slaper, ook overdag.
  • Moeite om uit bed te komen

Als je bovenstaande rijtjes erbij pakt en je kijkt welke kenmerken je bij jouw kind ziet kun je je kind helpen prikkels te verminderen of voorkomen (overprikkeling) of juist je kind helpen te activeren.  (passieve onderprikkeling)

Bij kinderen die moeite hebben om prikkels goed te kunnen verwerken zie je vaak dat ze ook gevoelig zijn voor bepaalde structuren van voedsel of materialen : Hard, glad, korrelig, ruw, bobbelig, zacht etc

  • Zo kan het eten soms een behoorlijke uitdaging zijn, heeft jouw kind hier ook moeite mee? Ga hier niet zomaar zelf mee experimenteren, dat kan soms alleen maar meer aversie oproepen.
  • Ook labeltjes van kleding, naadjes in de sokken / kleding / ondergoed, of natte kleding kan ervoor zorgen dat je kind zich niet fijn voelt en deze kleding niet aan wil. (Er zijn verschillende webshops waar je speciale kleding kunt vinden zonder naadjes of vervelende labels)
  • Materialen als verf, klei, scheerschuim, kinetisch zand, verschillende “voel materialen” ed. kunnen heel fijn zijn om te ontprikkelen maar bij sommige kinderen juist aversie oproepen, zelfs zo erg dat ze er van moeten kokhalzen of spugen! Let hierbij goed op de gezichtsexpressie van je kind of wat hij of zij aangeeft.
  • Wel eens nagedacht over douchewater of zwemwater ? Kinderen met een gevoeligheid aan de ogen kunnen dit als zeer vervelend ervaren. Zo ook mijn eigen kind. Toen hij net op zwemles zat wreef hij na elke slag in zijn ogen. Ik dacht nog, wat doet hij nu? Totdat het een keer regende en hij om een zonnebril vroeg want dat water was toch wel heel vervelend in zijn ogen! In overleg met de zwemleraar bood een duikbril DE oplossing. Nu heel wat jaren later heeft hij hem niet meer nodig.
  • Ook schommelen, ronddraaien, balanceren kan voor sommige kinderen leiden tot overprikkeling. (kokhalsreacties of zelfs flauwvallen) Terwijl andere kinderen van deze beweging juist heerlijk rustig worden.
  • Geluiden? Er zijn kinderen die zelfs de meest zachte geluiden oppikken zoals een TL balk die “zoemt” en tractor die heel veel kilometer verderop langsrijd of een vliegtuig wat overvliegt die jij als moeder niet hoort. Of geroezemoes in de klas als je een toets probeert te maken… PFFF! Een koptelefoon met noise cancelling (ruis onderdrukkende koptelefoon) kan uitkomst bieden.
  • Sommige kinderen kunnen minder goed tegen fel licht. (zorg er dan voor dat je altijd een petje of zonnebril bij je hebt)
  • Soms mist er een stukje hoogte / diepte inzicht en kan een kind hier ook spanning door ervaren. Help je kind, zeker als het jong is bepaalde obstakels te nemen. Oefening baart kunst!

Heel belangrijk voor jou als ouder: Ga niet zomaar voorbij aan datgene wat je kind aangeeft of laat zien door mimiek of lichaamstaal.

Zeker bij jonge kinderen of kinderen die dit nog niet goed aan kunnen geven zijn we nog weleens geneigd om te denken: hup, kom op stel je niet aan. En duwen we toch door met als gevolg een gespannen, verdrietig, onbegrepen of boos kind. En zeg nu zelf dat wil je toch als ouder niet?

Er zijn zoveel dingen op te noemen die jouw kind verder op weg kunnen helpen, echter ieder kind is uniek. Dus blijf kijken naar wat het doet bij JOUW kind. En jij kent je kind het beste. Ik heb er hierboven al een aantal genoemd 😉

24 Mei start de online cursus:

“Vol hoofd?” Van chaos naar meer rust.

Waarin dit onderwerp ook uitgebreid ter sprake komt, met nog meer tips & adviezen. Naast heel veel andere waardevolle onderwerpen.  Meer info over de cursus:

https://www.vitalbyfood.nl/diensten/#online-cursus

Wil je meer weten / kun je wel hulp gebruiken bij jouw kind of wil je je opgeven voor de cursus?  Je kunt me altijd bellen voor een (gratis) ontdekgesprek. Of laat hier een berichtje achter:

https://www.vitalbyfood.nl/contact/

Facebook
Pinterest
LinkedIn
Print
Email

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *